Słownik Archeologii Wysp Brytyjskich: Ziemna konstrukcja liniowa (ang. linear earthwork)

Ilustr. 1. Wał Offy na wzgórzu Llanfair w hrabstwie Shropshire, Anglia. Widać imponujący, dobrze zachowany zachodni wał i wschodni rów.

Ilustr. 1. Wał Offy na wzgórzu Llanfair w hrabstwie Shropshire, Anglia. Widać imponujący, dobrze zachowany zachodni wał i wschodni rów.

Słownik Archeologii Wysp Brytyjskich:

Ziemna konstrukcja liniowa

(ang. linear earthwork)

uniwersalna nazwa określająca wszystkie stanowiska czy obiekty archeologiczne w Irlandii i Wielkiej Brytanii wykonane głównie przez wykopanie ziemi (rowy) i spiętrzenie ziemi (wały), które mają podłużne, liniowe formy. Są to często względnie niewielkie obiekty o długości od kilkudziesięciu do kilkuset metrów, ale niekiedy nawet kilku czy kilkudziesięciu i więcej kilometrów, takie jak np. tzw. kursusy (ang. cursuses), przypuszczalnie rytualne konstrukcje neolityczne w formie alej z najbardziej znanym kursusem w Stonehenge (ang. the Stonehenge Cursus), datowanym radiowęglowo na lata 3630 – 3375 p.n.e. (ilustr. 2, 3).


Ilustr. 2. Schematyczny plan części tzw. Zabytku Światowego Dziedzictwa Kulturowego Stonehenge (ang. Stonehenge World Heritage Site) przedstawiający kursus w Stonehenge (opisany jako “The Cursus”), słynny krąg Stonehenge, krąg znany jako Woodhenge, przypuszczalną aleję ceremonialną z epoki brązu (opisaną jako “The Avenue”; najprawdopodobniej ziemną konstrukcję krzywoliniową (ang. curvilinear earthwork) oraz liczne tzw. długie (ang. long barrows) i koliste (ang. round barrows) kurhany grobowe.

Ilustr. 2. Schematyczny plan części tzw. Zabytku Światowego Dziedzictwa Kulturowego Stonehenge (ang. Stonehenge World Heritage Site) przedstawiający kursus w Stonehenge (opisany jako “The Cursus”), słynny krąg Stonehenge, krąg znany jako Woodhenge, przypuszczalną aleję ceremonialną z epoki brązu (opisaną jako “The Avenue”; najprawdopodobniej ziemną konstrukcję krzywoliniową (ang. curvilinear earthwork) oraz liczne tzw. długie (ang. long barrows) i koliste (ang. round barrows) kurhany grobowe.

Ilustr. 3. Zdjęcie lotnicze części tzw. Zabytku Światowego Dziedzictwa Kulturowego Stonehenge. Widok od strony południowo-wschodniej. Widać krąg  Stonehenge i kursus w Stonehenge (na zdjęciu na prawo od kręgu Stonehenge).

Ilustr. 3. Zdjęcie lotnicze części tzw. Zabytku Światowego Dziedzictwa Kulturowego Stonehenge. Widok od strony południowo-wschodniej. Widać krąg Stonehenge i kursus w Stonehenge (na zdjęciu na prawo od kręgu Stonehenge).

Najbardziej znaną ziemną konstrukcją liniową w Irlandii jest tzw. Wał Czarnej Świni (ang. Black Pig’s Dyke), skonstruowany na granicy pomiędzy irlandzkimi prowincjami Ulster i Connacht, pochodzący przypuszczalnie z wczesnej fazy późnej epoki żelaza (datowany na podstawie dat radiowęglowych na okres od 390 – 30 p.n.e.). Wał Czarnej Świni tworzyło prawdopodobnie kilka odcinków kilkukilometrowych fortyfikacji złożonych z rowów, wałów i palisad (o łącznej szerokości dochodzącej do 24 m) usytuowanych na przesmykach pomiędzy torfowiskami i jeziorami.

Najbardziej znaną ziemną konstrukcją liniową z Wielkiej Brytanii (poza fortyfikacjami należącymi do Wału Hadriana) jest tzw. Wał Offy (ang. Offa’s Dyke). Tzw. Wał Offy to wielokilometrowe pozostałości odcinków fortyfikacji ziemnych, składających się z wału (od strony zachodniej) i rowu (od strony wschodniej), o łącznej szerokości dochodzącej do 20 m, zbudowane pomiędzy naturalnymi przeszkodami terenowymi w pobliżu współczesnej granicy pomiędzy Walią i Anglią. Przypuszczalnie większa część tzw. Wału Offy powstała z rozkazu króla Offy, władcy Mercji, jednego z królestw anglosaskich w Brytanii, panującego w latach 757 – 796 n.e., jako fortyfikacja wyznaczająca granicę między królestwem Mercji a walijskim królestwem Powys (ilustr. 1, 4).


Ilustr. 4. Odcinek Wału Offy w okolicy Clun,w hrabstwie Shropshire, Anglia. Widać dobrze zachowany zachodni wał i wschodni rów.

Ilustr. 4. Odcinek Wału Offy w okolicy Clun,w hrabstwie Shropshire, Anglia. Widać dobrze zachowany zachodni wał i wschodni rów.

Copyright by toderen, 2009

Reklamy
Explore posts in the same categories: Słownik Archeologii Wysp Brytyjskich

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s


%d blogerów lubi to: